Twee zussen gaan op zondagmiddag naar de boekhandel. De jongste koopt twee nieuwe boeken, de oudste een Chinees leesboek. Omdat hun huis ver is, nemen ze de bus. Het is druk en er is geen zitplaats; de oudste zus neemt de zware schooltas van haar zusje over. Bij een volgende halte stapt een mevrouw met een grote boodschappentas op, en het zusje staat op om haar zitplaats af te staan.
今 = nu: een dakje met een haak eronder, het ogenblik zelf. 天 = hemel, dag: een mens (大) met een streep boven zich. 今天 = vandaag, de dag van nu. 是 = zijn: 日 (zon) boven 正 (recht), de zon staat recht, zo is het.
星 = ster: 日 met 生 (geboren) eronder. 期 = periode: 其 met 月 (maan) ernaast. 星期 = sterrenperiode, de week, genoemd naar de zeven hemellichamen. 星期天 is zondag, de dag van de zon; ook 星期日 en 礼拜天 bestaan.
下 = onder, 午 = middaguur, dus 下午 = namiddag. 气 = adem, damp: de drie strepen zijn opstijgende damp. 天气 = hemeladem = het weer. 很 = heel (彳 is het radicaal lopen); 好 = goed, 女 + 子.
Tijd staat vooraan: 今天, 下午. 是 is koppelwerkwoord en mag weg (今天星期天). Bij een bijvoeglijk naamwoord is 很 nodig voor een kale mededeling: 天气很好; zonder 很 klinkt 天气好 vergelijkend. hěn + hǎo wordt hén hǎo. Chinees kent geen verleden tijd; dat blijkt uit het verhaal. 很 + bijvoeglijk naamwoord komt terug in zin 9.
我 = ik: een hand die een wapen (戈) vasthoudt. 和 = en: 禾 (graan) + 口 (mond), graan in de mond, harmonie. 妹 = jonger zusje: 女 (vrouw) + 未 (nog niet), een meisje dat nog niet volwassen is; 妹妹 verdubbelt het woord.
一 = één. 起 = opstaan: 走 (lopen) + 己; 一起 = samen. 去 = gaan. 旁 = zijde, 边 = rand (辶 + 力), dus 旁边 = ernaast. 的 hangt de plaats aan het zelfstandig naamwoord: 旁边的书店 = de winkel die ernaast ligt. 书 = boek, 店 = winkel: 广 (dak) + 占.
和 verbindt zelfstandige naamwoorden, geen zinnen. 我和妹妹一起去 = ik ga samen met mijn zus; 和…一起 is de vaste combinatie. 一起 staat als bijwoord voor het werkwoord. Na 去 volgt de plaats zonder voorzetsel.
Valkuil: 旁边的书店 is de winkel die ernaast is, maar 书店旁边 is naast de winkel; 的 keert de richting om. Het maatwoord voor een winkel is 家: 一家书店. 和…一起 komt terug in zin 14.
她 = zij: 女 (vrouw) + 也, dat alleen de klank draagt. 想 = denken, willen: 相 (木 hout + 目 oog, goed kijken) boven 心 (hart). 买 = kopen: 贝 (schelp, geld), vroeger onder een net. 新 = nieuw: 亲 + 斤 (bijl), vers gekapt hout. 书 = boek.
看 = kijken: een hand boven 目 (oog), de ogen afschermen om in de verte te kijken. 汉 = Han: 氵 (water) + 又. 语 = taal: 讠 (spraak) + 吾 (ik, wij). 汉语 = de taal van de Han, dus Chinees; in China zegt men 汉语, daarbuiten vaker 中文.
Twee evenwijdige zinnen met tegengestelde onderwerpen: 她想…,我想…. Het Chinees zet daar geen 但是 tussen; de komma en de herhaling van 想 doen het werk. 想 + werkwoord = willen. 新书 staat zonder maatwoord omdat het om boeken in het algemeen gaat; wil je tellen, dan komt 本: 一本新书.
Valkuil: 想 betekent ook denken (我想他是…) en missen (我想你); alleen 想 + werkwoord is willen. Voor lezen zegt men 看书, niet 读书 in gewone spreektaal. 本 komt terug in zin 5 en 6, 汉语书 in zin 9.
里 = binnen: 田 (veld) boven 土 (aarde), het stuk grond binnen de grenzen. 有 = hebben, er is: 又 (hand) boven 月 (vlees), een hand die iets vasthoudt. 多 = veel: twee 夕 (avonden) boven elkaar. 也 = ook, 人 = mens, het profiel van een persoon.
De kern is de 有-zin: plaats + 里 + 有 + zelfstandig naamwoord = er is of er zijn. 书店里有很多书: in de winkel zijn veel boeken. 很多 staat direct voor het woord, zonder 的. Het tweede deel 也有很多人 herhaalt 有 en zet 也 voor het werkwoord.
Maatwoorden: boeken tel je met 本 (一本书), mensen met 个 of beleefd 位 (一位先生, zoals in zin 40). In 很多人 is geen maatwoord nodig, want het is een onbepaalde hoeveelheid. 里 kun je weglaten: 书店有很多书 is even goed; met 里 ligt de nadruk op binnen.
Valkuil: niet 书店里是很多书; het Chinees gebruikt 有 voor er is of er zijn, niet 是. 也 staat altijd voor het werkwoord, dus 也有, nooit 有也. Dezelfde 有-zin komt terug in zin 28 (里面是不是有很多书) en de ontkenning 没有 in zin 22.
这 = dit: 辶 (lopen) + 文, een aanwijzing bij iets dichtbij. 那 = dat, verder weg; 阝 (邑) wijst op een plaats. 本 = exemplaar: 木 (boom) met een streep onderaan, de wortel; vandaar stam, stuk. 了 is geen werkwoord maar een partikel, verwant aan 子 (kind).
这本 en 那本 laten 书 weg omdat de context het al zegt: dit exemplaar, dat exemplaar. Met 本 erbij gebruik je het zelfstandig; 这书 klinkt informeler. Het maatwoord draagt de betekenis van het weggelaten woord.
了 na het werkwoord markeert een afgeronde handeling: 看了这本 = heeft dit exemplaar bekeken. Het is geen verleden tijd: 了 zegt dat de handeling klaar is. 又 = weer, bij iets wat al gebeurd is; voor de toekomst gebruik je 再. 看了…,又看了… geeft eerst dit, dan dat.
Valkuil: twee keer 了 is normaal, één per werkwoord. Zet 了 niet voor het werkwoord. 又 betekent hier vervolgens, niet ook (dat is 也). 又 + werkwoord komt terug in zin 24 (又看了看), 本 in zin 6 en 8.
问 = vragen: 门 (deur) + 口 (mond), je mond opendoen bij de deur. 两 = twee, met een maatwoord erna. 都 = allemaal: 者 + 阝. 可 = kunnen: 口 + 丂 (adem). 以 = met, door middel van. 可以 = kunnen, mogen. 吗 = vraagpartikel: 口 + 马, waarbij 马 de klank draagt.
两本都买: 两本 is het onderwerp, 都 staat tussen onderwerp en werkwoord: koop ze allebei. 都 verwijst terug naar de twee boeken. 可以吗 is de beleefde vraag “is dat goed, mag dat?” 吗 maakt van een mededeling een ja/nee-vraag; de woordvolgorde blijft gelijk.
Directe rede: 她问我:“…” Dubbele punt en aanhalingstekens zijn net zo gangbaar als in het Nederlands. De vraagzin houdt de normale volgorde: onderwerp, werkwoord, voorwerp, dan 吗.
Valkuil: 二 en 两. 二 gebruik je bij tellen en in getallen (十二, 二十), 两 voor een maatwoord (两个人, 两本书). 二本 is fout. 都 mag niet voor het onderwerp staan. 可以 is mogen; 会 is kunnen als vaardigheid. 都 komt terug in zin 7 en 11, 可以 in zin 54.
说 = zeggen: 讠 (woord) + 兑. 你 = jij: 亻 (mens) + 尔. 喜 = blij: 壴 (trommel) + 口, muziek en feest. 欢 = vreugde: 又 + 欠, een mens die zingt of ademt. 喜欢 = leuk vinden, letterlijk blij + vreugde. 就 = dan, in dat geval: 京 + 尤. 吧 = partikel van voorstel: 口 + 巴.
你都喜欢: 都 slaat terug op de twee boeken uit zin 6, je vindt ze allebei leuk. Let op de plaats: 都 staat voor 喜欢. Het tweede deel 就买两本吧 is de conclusie: 就 = dan, in dat geval. Structuur: voorwaarde + 就 + gevolg. 吧 maakt er een voorstel van, zachter dan een bevel.
In het Nederlands zeg je als je ze allebei leuk vindt, koop er dan twee; het Chinees laat als weg en zet alleen de komma en 就. Dat patroon komt vaker terug, bijvoorbeeld 你高兴就好 in zin 48.
Valkuil: 喜欢 is een werkwoord, geen bijvoeglijk naamwoord. Ik vind het leuk is 我喜欢, niet 我是喜欢. 就 betekent hier niet alleen (dat is 只). 两本 vraagt om 本; 两书 bestaat niet. 吧 komt terug in zin 26 en 57.
高 = hoog: een toren of gebouw met een dak, van onderen gezien. 兴 = opkomen, bloeien; de oude vorm toont handen die iets omhoog houden. 高兴 = blij, letterlijk hoog + opgewekt. 地 = aarde (土 + 也), maar hier lees je de, de bijwoordpartikel. 笑 = lachen: 竹 (bamboe) boven 夭, een mens die zich buigt.
Bijvoeglijk naamwoord + 地 + werkwoord = op die manier: 高兴地笑了 = lachte blij. De drie de-partikels zijn een valkuil: 的 hoort bij een bezit of bepaling (我的书), 地 staat voor een werkwoord (高兴地笑), 得 komt na een werkwoord voor het gevolg (跑得快).
买了 + aantal + maatwoord + zelfstandig naamwoord: 买了两本书. De 了 staat direct na 买, niet na het voorwerp. De tweede 了 achter 笑 markeert de overgang: eerst was ze aan het kijken, nu lacht ze.
Valkuil: niet 高兴的笑了; 的 hoort daar niet. 两本书: het maatwoord is verplicht zodra je een aantal noemt; 两书 is fout. Dat 了 komt terug in zin 45 (笑了起来); 两本 in zin 6 en 7.
也 = ook, 买 = kopen, 了 = afgerond, 一 = één, 本 = exemplaar, 汉 = Han, 语 = taal, 书 = boek, 很 = heel, 好 = goed, 看 = kijken. Die laatste twee samen, 好看, betekenen mooi, prettig om naar te kijken; bij een boek dus leuk.
De zin heeft twee delen. Eerst 我也买了一本汉语书: 也 zegt dat ik hetzelfde deed als mijn zus, 一本 is één exemplaar. Dan 很好看, zonder onderwerp: het boek uit het eerste deel is het onderwerp geworden. Zo wordt het voorwerp van de eerste zin het onderwerp van de tweede.
Toon: 一 verandert van toon voor een maatwoord. Voor 本 (derde toon) klinkt het yì: yìběn. In de lijst staat yī, dat is de woordenboekvorm. 了 na 买 markeert de afgeronde aankoop, niet een verleden tijd.
Valkuil: 好看 gaat over uiterlijk en beleving, niet over gemakkelijk te lezen. Voor interessant zegt men ook 很有意思 (zin 46). 很 mag niet na het bijvoeglijk naamwoord: 好看很 is fout. 一本 niet 一书本. 好看 komt terug in zin 47.
从 = vanaf: twee mensen die achter elkaar lopen. 出 = uit: een voet die uit een omheining stapt. 来 = komen, als richtingswoord naar de spreker toe; oorspronkelijk een graanplant. 出来 = naar buiten komen. 们 maakt personen meervoud: 亻 + 门, waarbij 门 de klank draagt.
时 = tijd: 日 (zon) + 寸 (duim, maat). 间 = tussenruimte: 门 (deur) + 日 (zon), de zon die tussen de deuren schijnt. 时间 = tijd. 从书店出来 is een bijwoordelijke bepaling: na uit de winkel te zijn gekomen. Het onderwerp 我们 volgt pas daarna.
Het patroon V + 了 + V betekent iets even doen: 看了看时间 = even naar de tijd gekeken. Het is geen verleden tijd: 了 maakt de handeling kort. Vergelijk 看一下 en 看一看, en 等了一会儿 in zin 20. 从…到… is van … tot ….
Valkuil: 出来 en 出去. 出来 komt naar de spreker toe of naar buiten; 出去 gaat van de spreker weg. Zeg niet 从书店出去 als je zelf buiten staat. 看了看 komt terug in zin 24, 一下 in zin 22, 一会儿 in zin 19.
已 = al, een oud partikel. 经 = doorlopen, ondervinden: 纟 (zijde) + 巠, dat de klank draagt. 已经 = al, letterlijk al doorlopen. 不 = niet. 早 = vroeg: 日 (zon) met een streep erboven, de zon boven de horizon. 了 sluit de verandering af.
回 = terugkeren: een omheining (囗) met een opening erbinnen, naar binnen keren. 家 = huis: 宀 (dak) + 豕 (varken), een dak met een varken eronder, vroeger een teken van welvaart. 回家 = naar huis gaan. 我们 = wij, 都 = allebei, 想 = willen.
De constructie 已经 + 不早 + 了: 已经 kondigt een bereikte toestand aan en 了 bevestigt de verandering. Letterlijk het is al niet vroeg, dus het is al laat. Zo zeg je het verzacht: het wordt tijd. 都 slaat op 我们: wij allebei.
Valkuil: naar huis gaan is 回家, niet 去家. 不早 is geen vaste uitdrukking maar een understatement; 已经不早了 is wel de vaste formule. 想 + werkwoord, zonder 要. Het patroon 已经…了 en 快要…了 komt terug in zin 63 (快要到了).
De zin opent met 但是 (dànshì), "maar". 但 heeft de mensradicaal 亻 naast 旦, zon boven de horizon; als partikel betekent het "slechts, maar". 是 is hier geen "zijn" maar het tweede lid van het vaste paar: letterlijk "maar het is zo". Alleen 但 mag ook en klinkt iets schrijftaliger.
我们家 is "ons huis": 我 "ik" + 们, de meervoudsuitgang voor personen (亻 + 门 "deur"). 家 is 宀 (dak) met 豕 "varken" eronder, het oude boerenhuishouden onder één dak. 书 is de vereenvoudigde vorm van 書, met 聿 "penseel" erin: het geschreven boek. 店 "winkel" (广, afdak, boven 占) maakt er 书店 van, boekhandel.
De kern is de constructie A 离 B 很远: "A ligt ver van B". 离 is een werkwoord, "afstand hebben tot", geen voorzetsel "van". Vraag je dus: 你家离这里远吗? Let op 很: in een bevestigende zin zeg je 很远, niet kaal 远. 远 is 辶 (het loopradicaal) + 元, een weg die ver loopt.
Valkuil: gebruik niet 从 of 跟 voor "ver van"; dat zijn "vanaf" en "met". Hetzelfde bewegingspatroon zie je in zin 17 (走到车站) en zin 21 (上了车).
妹妹 (mèimèi) is "jonger zusje": 妹 = 女 (vrouwradicaal) + 未 (wèi, "nog niet"), en de verdubbeling maakt het vertrouwd en gezinsachtig, zoals 姐姐 "oudere zus". 说 "zeggen" heeft links 讠, de vereenvoudigde vorm van 言 "spraak".
想 is "denken, willen": 相 (kijken, elkaar) boven 心 "hart" — met je hart ergens naar kijken. 不 ontkent; 不想 + werkwoord = "niet willen". Let op de toon: 不 wordt bú vóór een vierde toon, maar 想 is derde toon, dus blijft bù.
走路 is "lopen, te voet gaan": 走 (oorspronkelijk "rennen") + 路 "weg" (足, voetradicaal, + 各). 坐车 "de bus nemen" staat ertegenover. De 了 achteraan is geen verleden tijd maar een veranderingspartikel: "ik wil nu niet meer lopen", de situatie is veranderd. Zeg dus niet 我昨天不想走路了 als je alleen "gisteren wilde ik niet lopen" bedoelt.
很累 = "heel moe". 累 heeft 田 "veld" boven 糸 "zijde"; de oude betekenis is "opstapelen, verzwaren", waaruit "moe" groeide — het beeld van veldwerk plus weefwerk is een ezelsbrug, geen bewezen etymologie. Vergelijk de 了 in zin 20 (等了一会儿): daar markeert hij een afgeronde handeling.
我 en 说 kennen we al: "ik" en "zeggen". 那 betekent "dat", maar hier is het een gesprekswoord: "dan, in dat geval". Je opent er een conclusie mee, zoals Nederlands "nou dan".
一起 (yìqǐ) is "samen": 一 "één" + 起 "opstaan, beginnen", dus "samen opstaan" werd "tezamen". De toon is yì, want 一 verandert vóór een derde toon (起) van yī in yì; vóór een vierde toon wordt het yí.
坐 is "zitten" en ook "nemen" van vervoer: 坐公交车 = "de bus nemen". Het karakter toont twee mensen (人) aan weerszijden van 土 "aarde": zij zitten op de grond. 公交 is de afkorting van 公共交通 "openbaar vervoer", met 车 "voertuig" erachter: het openbaarvervoersvoertuig. Het maatwoord is 辆 (liàng): 一辆公交车.
吧 maakt van de zin een voorstel: 我们 + werkwoord + 吧 = "laten we ...". Zonder 吧 is het een kale mededeling; met 吗 wordt het een vraag. Vergelijk 好吧 in zin 15 en 吧 in zin 19, daar verzacht het een schatting.
Deze kaart is maar een stukje zin: de aanhalingstekens gaan open en sluiten pas in zin 16. In het Chinees is dit één uiting — 妹妹说 "het zusje zei", dan 好 "oké", en in zin 16 wat zij wil. Lees 15 en 16 dus achter elkaar; de ondertiteling heeft ze in twee stukken geknipt omdat er een pauze valt.
妹妹 is "jonger zusje": 妹 = 女 "vrouw" + 未 "nog niet". 说 "zeggen" heeft links 讠, de vereenvoudiging van 言 "spraak"; rechts staat 兑. Samen: woorden uiten.
好 is "goed" en in gesprekken "oké, prima": 女 "vrouw" + 子 "kind" — vrouw en kind, het klassieke beeld van iets goeds. Als antwoord is 好 neutraal instemmend. Let op de verschillen: 好啊 klinkt enthousiast, 好吧 klinkt aarzelend ("vooruit dan"), 好的 is beleefd en zakelijk.
Hetzelfde karakter heeft nog een tweede leven: als 好 (hào, vierde toon) betekent het "graag mogen, liefhebben", zoals in 爱好 "hobby". Een verkeerde toon verandert dus "goed" in "houden van". In zin 16 zie je meteen waar 好 hier "ja" betekent: zij stemt toe en zegt daarna wat ze wil.
Deze kaart maakt zin 15 af: na 好 volgt de wens 我想早一点儿到家. 想 + werkwoord = "willen": 相 boven 心, met je hart ergens naar kijken.
早 "vroeg" is 日 "zon" boven 十; denk aan de zon die net boven de horizon komt. 一点儿 (yìdiǎnr) = "een beetje": 一 + 点 "punt, druppel" (占 boven 灬, vier vuurpunten) + 儿, de noordelijke 儿化-uitgang. 早一点儿 is "ietsje vroeger" en staat vóór 到家.
到家 = "thuis aankomen": 到 "aankomen, bereiken" (至 "tot" + 刂 "mes") + 家 "huis". Het patroon 到 + plaats is heel productief: 到学校, 到车站, 到家. Merk op dat 到家 geen 了 nodig heeft na 想: het is een wens, geen gebeurtenis.
Valkuil: 一点儿 is een hoeveelheid ("een beetje"), 有点儿 is "nogal, een tikkeltje" en staat vaak bij iets onaangenaams: 有点儿累. De Engelse ondertitel zegt "as soon as possible", maar het Chinees zegt bescheidener "een beetje vroeger". In zin 13 zag je 了 als verandering; hier is er geen 了, omdat er nog niets gebeurd is.
走到 (zǒudào) is "lopend bereiken": 走 "lopen" + 到 "aankomen". Het patroon werkwoord + 到 betekent "door te ... ergens komen": 走到车站 "naar de halte lopen", 看到 "zien", 买到 "kopen". 车站 is 车 "voertuig" + 站 "staan, halte" (立 "staan" + 占); 站 is ook gewoon "station".
看见 is "zien" en verschilt van 看 "kijken": 看 is de handeling, 见 is het resultaat. 看 bestaat uit 手 (hand) boven 目 (oog) — een hand boven de ogen om in de verte te kijken. 见 (vroeger 見) is een oog op benen: het beeld dat binnenkomt. Zulke resultaatcomplementen zijn talrijk: 听见 "horen", 遇见 "tegenkomen".
很多 = 很 "heel" + 多 "veel"; 很多 + zelfstandig naamwoord, dus 很多人 "veel mensen". 人 is een pictogram van een mens opzij; het maatwoord is 个: 三个人.
在等 is de progressieve vorm: 在 + werkwoord = "bezig zijn met". 很多人在等 = "veel mensen stonden te wachten". Let op: 在 betekent ook "in, op" (在家). Valkuil: zeg niet 很多人等 als je "aan het wachten" bedoelt; de 在 maakt het verloop duidelijk. In zin 20 komt 等 terug, daar met 了.
问 "vragen" is 门 "deur" met 口 "mond" erin: met je mond aan de deur staan, vragen. 妹妹 zeiden we al: jonger zusje.
什么时候 = "wanneer", letterlijk "welk tijdstip": 什么 "wat" + 时候 "tijd, moment". 时 is 日 "zon" + 寸 "duim", de tijd die je aan de zon afmeet; 候 is 亻 + 侯. De vraagwoordgroep staat vóór het werkwoord: 公交车 什么时候 来 呢.
来 "komen" is een pictogram van een graanplant; het karakter werd later klankmatig voor "komen" gebruikt. Dat is een goed voorbeeld van een teken dat je niet als plaatje moet lezen.
呢 is een partikel dat een vraag zachter maakt of op een vorige vraag terugkaatst ("en ...?"). Bij een woordvraag gebruik je 呢, niet 吗: 什么 ... 呢 is correct, 什么 ... 吗 niet. Vergelijk 吧 in zin 19: 呢 vraagt, 吧 stelt voor of verzacht. Valkuil: de Nederlandse woordorde "wanneer komt de bus" omdraaien — het onderwerp 公交车 staat vooraan.
可能 (kěnéng) = "misschien, mogelijk": 可 "kunnen" (口 + 丂) + 能 "kunnen, vermogen". 能 was oorspronkelijk een tekening van een beer; de kracht van dat dier gaf het de betekenis "vermogen". 可能 is een bijwoord en staat vóór het werkwoord.
还要 = 还 "nog" + 要 "moeten, willen". 还 (hái) betekent "nog steeds, bovendien"; het is niet hetzelfde karakter als 还 (huán) "teruggeven". 还要等 = "nog moeten wachten", niet per se "nog willen wachten".
一会儿 (yīhuìr) = "een tijdje, even": 一 + 会 "bijeenkomst, moment" + 儿. 等一会儿 = "even wachten". Vergelijk 一下 in zin 22: 一会儿 is een duur, 一下 is een korte handeling.
吧 verzacht hier een voorspelling: 可能 ... 吧 = "het zal wel ...". Die dubbele hedging is heel gewoon; zonder 吧 klinkt de bewering stelliger. In zin 20 lost de vraag zich op: 等了一会儿, 就来了. Valkuil: 还要 niet verwarren met 想要 "willen".
Deze zin heeft twee keer 了, met twee verschillende functies. 等了一会儿: 了 direct na het werkwoord markeert een afgeronde handeling, hier met een duur erachter — "we hebben een tijdje gewacht". 公交车就来了: 了 achteraan markeert een verandering van toestand — "en daar kwam de bus".
De volgorde werkwoord + 了 + duur is een vast patroon: 等了十分钟 "tien minuten gewacht", 住了一年 "een jaar gewoond". Zet de duur niet vóór het werkwoord; dan wordt het een kale tijdsaanduiding.
就 (jiù) is "dan, meteen": het tweede feit volgt direct op het eerste. 我们等了很久,公交车就来了. 然后 "daarna" kan ook, maar 就 legt de nadruk op het snelle opeenvolgen. 就 heeft nog meer betekenissen ("alleen maar", "al"), dus lees altijd de context.
一会儿 is "een tijdje"; 等了一会儿 is dus een korte, onbepaalde duur. In zin 13 stond 了 aan het eind van de uiting (niet meer willen lopen); hier zie je beide soorten naast elkaar. Vergelijk ook 我看了一下 in zin 22.
我和妹妹 = "mijn zusje en ik". 和 (hé) verbindt zelfstandige naamwoorden: "en, met". Het karakter is 禾 (klankdrager) + 口 "mond"; de oude betekenis "in harmonie zingen" werd "en, samen". Gebruik 和 niet om zinnen te verbinden; daarvoor gebruik je 也 of een nieuwe zin.
跟着 (gēnzhe) = "achter ... aan": 跟 "hiel, volgen" (足 voetradicaal + 艮) + 着, het duratieve partikel. 着 laat zien dat de handeling doorgaat of als achtergrond dient: 跟着大家 = "met iedereen meelopend". Zonder 着 is 跟 vooral "met": 我跟大家一起去.
大家 = "iedereen", letterlijk "de grote familie": 大 (een mens met gespreide armen) + 家 "huis". 一起 "samen" kenden we uit zin 14.
上 is "op, omhoog" en hier "instappen": 上车 "op de bus stappen", 下车 "uitstappen". De 了 na 上 markeert de afgeronde handeling met een object erna: 上了车. Patroon: werkwoord + 了 + object. Vergelijk 坐公交车 in zin 14: eerst nemen, in 21 stappen jullie op.
看了一下 = "even gekeken": 看 "kijken" + 了 (afgeronde handeling) + 一下 "even". 一下 is letterlijk "één keer neer", maar in de praktijk "kort, vluchtig". Patroon: werkwoord + 一下 = iets even doen. Vergelijk 一会儿 in zin 19: 一下 is een korte handeling, 一会儿 een duur.
没有 = "er is niet, niet hebben": 没 + 有. 有 is 又 (hand) boven 月 (vlees), oorspronkelijk "in de hand houden" = hebben. 没有 + zelfstandig naamwoord = "er is geen". Vervang 有 nooit door 是: 没有椅子, niet 不是椅子.
De sleutel is 可以坐的椅子: "stoelen waarop je kunt zitten". 可以 "kunnen, mogen" + 坐 "zitten" + 的, dat van de hele groep een bijvoeglijke bepaling maakt. De volgorde is omgekeerd aan het Nederlands: eerst wat je met de stoel kunt doen, dan 的, dan het zelfstandig naamwoord. 椅子 = 木 "hout" + 奇 (klank) + 子, de uitgang die veel voorwerpen een naam geeft (桌子, 杯子, 鞋子).
Valkuil: laat 的 niet weg, anders lees je "geen stoel die kan zitten". En 可以坐 zonder 的 vóór 椅子 zou een gewone werkwoordsgroep zijn. In zin 14 zat 坐 nog als hoofdwerkwoord; hier zit het in een betrekkelijke bijzin.
前 = voor: 丷 + 一 boven 月, rechts 刂. Volgens de gebruikelijke analyse is 月 hier een vervormde 舟 (boot) met een voet (止) erboven, dus "vooruit". 面 begon als een gezicht met een oog (目) in het midden: "kant, zijde". 前面 = de voorkant, 后面 = de achterkant; 后 is de vereenvoudiging van 後 (彳 = stappen).
椅子: 椅 = 木 (hout) + 奇 (qí, klank); 子 is een achtervoegsel zoals in 桌子, geen "zoon". 上 = streepje boven een lijn, "op"; 有 = hand (又) met vlees (肉, als 月), "hebben, er is"; 人 = mens op twee benen.
Patroon: plaats + 有 + zelfstandig naamwoord. 椅子上有人 = "op de stoel zitten mensen". 也 staat vóór het werkwoord en vervangt de herhaling: 后面也有 = "achter ook", zoals in zin 4 (书店里有很多书,也有很多人).
Valkuil: niet 椅子上是人 — dan is de stoel een mens. En 前面的椅子 heeft 的 nodig, anders wordt het "voorstoel".
妹妹 = jonger zusje: 妹 = 女 (vrouw) + 未 (wèi, klank), tweede lettergreep toonloos: mèimei. 姐姐 is de oudere zus.
走 = lopen: 土 boven een vervormde voet (止); vroeger "rennen". 到 = aankomen: 至 (pijl die de grond raakt) + 刂. 走到 = "lopend bereiken": 到 is een resultaatcomplement dat zegt waar de beweging eindigt. 旁边 = naast: 旁 "zijkant" + 边 "rand"; bij een persoon zeg je 我旁边 zonder 的.
又 = "weer", alleen voor wat al gebeurd is. 看了看 = werkwoord + 了 + werkwoord: "even kijken". Die 了 is geen verleden tijd maar maakt de handeling kort en afgerond; zo ook 想了想, 试了试. In zin 5: 又看了那本.
Valkuil: "weer" in de toekomst is 再, niet 又 — in zin 49 再看一会儿. Zeg niet 走在我旁边 voor "naar mij toe lopen": dat is een toestand. En 看 is hand (手) boven oog (目).
她 = zij: 女 + 也 (klank tā). 他, 她 en 它 klinken gelijk; alleen het schrift verschilt. 问 = vragen: een mond (口) in een deuropening (门).
我们 = wij: 我 + 们 (亻 + 门, meervoud). 现在 = nu: 现 "verschijnen" (王, jade, + 见) + 在 "zich bevinden". In 在哪儿 is datzelfde 在 een voorzetsel.
Patroon: 在 + plaats + werkwoord. 在哪儿坐 = "waar gaan we zitten"; 在 staat vóór het werkwoord. 哪儿 = waar (哪 "welke" + 儿, de -r-klank, geen "zoon"); 那儿 = daar, 这儿 = hier. 呢 houdt de vraag open ("en nu dan?"); 吗 is voor ja/nee-vragen.
坐 = twee mensen (人, 人) op de grond (土). Valkuil: 坐 is de handeling, 坐着 de aanhoudende toestand (zin 26: 站着). Dezelfde 呢-vraag in zin 18: 什么时候来呢.
我 = hand met hellebaard (戈), het gewone "ik". 说 = zeggen: 讠 (spraak) + 兑 (klank). 没有 = niet hebben: 没 (氵 + 殳) is de ontkenning van 有; 不 hoort bij andere werkwoorden.
站 = staan: 立 (mens op de grond) + 占 (zhàn, klank); hetzelfde teken is "station" in 车站 (zin 17). 着 (zhe, toonloos) is duratief: de toestand blijft duren. 站着 = "staan, blijven staan", niet "aan het opstaan zijn"; zo ook 坐着, 拿着 (zin 51).
吧 maakt er een voorstel van: 我们站着吧 = "laten we blijven staan". Zonder 吧 klinkt het als een bevel. Vergelijk zin 7 (就买两本吧) en zin 43 (你坐吧).
Valkuil: 没有 is hier een volledig antwoord met weggelaten zelfstandig naamwoord, dus niet 现在不是. En 我们站吧 mist de 着 die de houding vasthoudt. In zin 33 komt 站着 terug.
书包 = schooltas: 书 "boek" + 包 "tas, omhulsel". 书 is de vereenvoudiging van 書: penseel (聿) boven 曰 "zeggen", wat je opschrijft. 包 = omhulsel (勹) met iets erin (巳), "inpakken"; ook maatwoord: 一个书包.
的 = bezitspartikel: 白 + 勺, de klank doet het werk; het koppelt bezitter en ding. 大 = mens met gespreide armen en benen. 有点儿 = "een beetje" (有 + 一点儿), vóór een bijvoeglijk naamwoord, vaak licht negatief: 有点儿大 = "een tikje te groot".
Patroon: 有点儿 + bijvoeglijk naamwoord tegenover bijvoeglijk naamwoord + 一点儿 = "een beetje méér": 大一点儿 "een maatje groter", 早一点儿 (zin 16). In zin 32 好一点儿了, in zin 37 有点儿累.
Valkuil: niet 一点儿大; de volgorde is andersom. 有点儿 staat nooit vóór een zelfstandig naamwoord: "een beetje water" is 一点儿水 (zin 29). Bij een ding is 的 verplicht: 我的书包.
里 = binnen: 田 (veld) boven 土 (aarde), vroeger "dorp", later "binnenkant". 里面 = binnenin; 面 is het gezichtsteken van zin 23, hier "kant". 很多 = heel veel: 很 "zeer" staat verplicht vóór een bijvoeglijk naamwoord in een mededeling; 多 = twee keer 夕 (avond), "veel".
是不是 is de A-niet-A-vraag: werkwoord + 不 + werkwoord, hier "is het … of niet?", een vraag om bevestiging. Het patroon werkt met elk werkwoord: 去不去, 有没有, 好不好. Bij 有 dus 有没有, nooit 有不有.
Volgorde: plaats + 是不是 + 有 + voorwerp. 里面是不是有很多书 = "zit er binnen veel boeken?". 里面 is thema, 有 presenteert wat er is; vergelijk zin 4 (书店里有很多书).
Valkuil: 有 krijgt nooit 是 — 里面是很多书 is fout. Gewoon vragen kan ook met 吗: 里面有很多书吗? In zin 58 gebruikt de oma dat eenvoudige 吗.
两 = twee vóór een maatwoord: 两本, 两个人. Het gewone telwoord is 二: 一、二、三, 二十. 本 = maatwoord voor boeken: 木 (boom) met een streepje bij de wortel, "wortel"; een boek is een gebonden blok met een rug. 两本新书 = "twee nieuwe boeken".
新 = nieuw: 亲 (klank) + 斤 (bijl), "vers gekapt hout". 还 (hái) = "nog, bovendien"; 还有 = "en er is ook nog". Tweede lezing huán "teruggeven", hier niet.
Constructie: 有 + getal + maatwoord + zelfstandig naamwoord, dan 还有 + zelfstandig naamwoord: 有两本新书,还有水. Bij 水 geen maatwoord, want niet telbaar; een hoeveelheid is 一杯水 of 一点儿水.
Valkuil: 二本 is fout, zeg 两本; 两 staat nooit alleen (我有两本, niet 我有两). Hetzelfde maatwoord in zin 6 en 8.
给 = geven: 纟 (zijde) + 合 (hé, klank), vroeger "voldoende voorzien". 书包给我 = "geef de tas aan mij": het ding staat vooraan als thema. Ook mogelijk: 给我书包, met 给 + persoon + ding.
休息 = rusten: 休 = mens (亻) tegen een boom (木), uitrusten in de schaduw; 息 = 自 (neus, "zichzelf") boven 心 (hart), "adem". Samen: op adem komen. 你 = jij: 亻 + 尔 (klank).
一下 = "even, een keer", maatwoord voor een korte handeling. 你休息一下 = "rust even uit"; het verzacht de opdracht, want 你休息 klinkt als bevel. Zo ook 看一下 (zin 22), 看一看 (zin 38), 坐了一会儿 (zin 59).
Valkuil: 给我 = "aan mij", niet "voor mij"; 给我买 is wél "voor mij kopen". En 一下 is geen letterlijke "één keer" maar een vriendelijkheidsformule.
她 = zij: 女 + 也 (klank); in zin 25 sprak ze al. 说 = zeggen: 讠 + 兑 (klank). 谢谢 = dank je: 谢 = 讠 + 射 (shè, klank), vroeger "afscheid nemen, bedanken". Verdubbeld tot 谢谢 klinkt het luchtiger, als "dank, dank".
Deze zin is een losse schakel: de aanhalingstekens sluiten pas in zin 32. De komma na 谢谢 hoort bij de spreektaal: 她说:“谢谢, en dan 我现在好一点儿了. Aanhalingstekens “ ” en dubbele punt : staan net als in het Nederlands.
Tegen een oudere of leraar zeg je 谢谢您 met 您 (nín), beleefd "u"; 谢谢 alleen is neutraal, voor vrienden, collega's en vreemden. Sterker: 太谢谢你了 of 非常感谢.
Valkuil: 谢谢 is geen antwoord op "dank je" — dan zeg je 不客气 of 没事. Verwar het niet met 再见 (tot ziens) of 请 (alsjeblieft). In zin 61 zegt de oma 谢谢你.
我 = hand met hellebaard (戈), "ik". 现在 = nu: 现 "verschijnen" (王, jade, + 见) + 在 "zich bevinden". 好 = goed: 女 (vrouw) + 子 (kind), een vrouw met haar kind. Hier betekent het "beter", hersteld; in zin 9 (很好看) is het "mooi".
一点儿 = een klein beetje; na een bijvoeglijk naamwoord maakt het een vergelijking: 好一点儿 = "een beetje beter dan eerst". 了 markeert de verandering van toestand: het is nu anders dan daarnet.
Patroon: bijvoeglijk naamwoord + 一点儿 + 了: 好一点儿了, 快一点儿了, 便宜一点儿了. Zonder 了 klinkt het als een wens of een vergelijking zonder gevolg; in zin 16 is 早一点儿 juist een wens.
Valkuil: niet 有点儿好 voor "beter"; 有点儿 vóór het woord betekent "nogal, een tikje" en klinkt vaak negatief (zin 27 有点儿大, zin 37 还是有点儿累). 有点儿大 = "tikje groot", 大一点儿 = "maatje groter".
车 = voertuig: een kar van bovenaf, met kist en wielen; 車 werd 车. Hier de bus, zoals in 公交车 (zin 14) en 车站 (zin 17). 开 = openen: 开 is de vereenvoudiging van 開, een deur (門) met een grendel (幵); vandaar "vertrekken, rijden": 车开了.
De 了 is de veranderingspartikel: de bus stond stil en rijdt nu, geen verleden tijd. Vergelijk 车到站了 in zin 65. 我们 = wij; 站 = staan (zin 26).
在一起 = samen: 在 "zich bevinden" + 一起 "samen", met 起 = 走 + 己, "opstaan". Het staat vóór het tweede werkwoord: 站在一起说话. 说话 = praten: 说 + 话 (讠 + 舌 "tong"), splitsbaar: 说着话.
Constructie: 站着 (houding) + 在一起 (plaats) + 说话 (activiteit); de eerste twee zijn achtergrond. Valkuil: 车开了 is niet "de auto ging open"; en zeg niet 说话中文, want 说话 heeft geen voorwerp: 说中文.
妹 (mèi) = jonger zusje: 女 "vrouw" + 未 "nog niet", een meisje dat nog niet de oudste is; verdubbeld 妹妹 = zusje. 旁 (páng) = zijkant, met 方 "richting" onderin (en als klank). 边 (biān) = rand, met het looppartikel 辶, zoals in 过, 还 en 这.
椅 (yǐ) = stoel: 木 "hout" + 奇 (qí) als klank; 子 maakt er een ding van, zoals in 桌子 en 杯子. 的 is hier een verbindingspartikel, geen bezit: 旁边的椅子 = "de stoel die ernaast staat". Zonder 的 klinkt 旁边椅子 als twee losse woorden.
看着: 看 = hand boven oog (手 + 目), de ogen afschermen om in de verte te kijken. 着 (zhe) is duratief: de handeling is gaande en vormt het decor voor de volgende werkwoordsgroep. Patroon: onderwerp + 看着 + voorwerp + hoofdwerkwoord, dus 她看着我问 = "terwijl ze keek, vroeg ze". 问 = 门 + 口, met je mond aan de deur vragen.
Valkuil: 着 betekent niet "even"; "even kijken" is 看一看 of 看一下. Hetzelfde decor-着 zie je in zin 66 (笑着说) en zin 51 (拿着一个大包).
我们 = 我 + 们, een meervoudsachtervoegsel voor personen: 我们, 你们, 他们. Bij losse dingen zeg je het niet: "boeken" is gewoon 书, niet 书们. 们 = 亻 (mens) + 门 (deur).
还要 = 还 (hái) "nog" + 要 (yào) "moeten, willen": "nog moeten, nog door moeten". 还 alleen betekent ook "ook, meer" (zin 29: 还有水). 站 (zhàn) = staan: 立 "staan" + 占 (zhàn) als klank; in 车站 (zin 39) is 站 de plaats waar bussen staan.
多长时间: 多 = "hoe" in 多大, 多高; 长 = lang; 时间 = tijd. Patroon: 还要 + werkwoord + 多长时间? = "hoe lang moet je nog V'en?" — 我们还要站多长时间? Korter en informeler is 多久. In 时间 zit 时 (zon + 寸, zonneklok) en 间 (zon in een deuropening, "tussenruimte").
Valkuil: de duur staat achter het werkwoord, niet ervoor; niet 我们还要多长时间站. 站 is "op de benen staan", niet "zich bevinden" (在). Het patroon 还要 + V komt terug in zin 36 en 19.
说 (shuō) = zeggen: 讠 is de vereenvoudigde 言 "spraak", 兑 (duì) is de oude klankdrager (de uitspraak is eeuwen verschoven). Je ziet 讠 in 话, 请, 谢, 谁. 我 was oorspronkelijk een wapen in een hand (手 + 戈) en werd "ik".
可能 = "misschien": 可 = kunnen/mogen (口 + 丂), 能 = kunnen. Als bijwoord voor het werkwoord is het een inschatting, geen zekerheid. Daarachter 还要: "nog moeten". Zo stapel je 可能 (waarschijnlijkheid) + 还要 (noodzaak) + 站 (werkwoord). Patroon: 可能 + 还要 + V + 一会儿 = "misschien moet ik nog even V'en".
一会儿 (yīhuìr) = een tijdje. Geen maatwoord maar een duur, dus achter het werkwoord: 站一会儿, 等一会儿 (zin 19), 坐一会儿 (zin 60). 儿 is erhua: geen losse lettergreep, maar een r-klank aan 会 — ongeveer "iew-hwèr". In vlot spreken wordt 一 voor de vierde toon van 会 vaak yí.
Valkuil: 一会儿 is niet "één keer" of "ooit"; "wacht even" als bevel is 等一下. Let op de plaats van 可能: voor het werkwoord. Vergelijk zin 19, waar 可能还要... in een vraag staat.
还是 (háishì) werkt hier als één bijwoord: "nog steeds, toch nog". 妹妹 zegt dat ze ondanks het wachten nog moe is. Let op: 还是 betekent ook "of" in een vraag (A还是B); hier staat het vóór een bijvoeglijk naamwoord, dus "nog steeds".
有点儿 (yǒudiǎnr) = een beetje: 有 "hebben" + 点儿 "druppeltje". Je gebruikt het bij adjectieven, meestal als iets licht negatief is: 有点儿累, 有点儿大 (zin 27), 有点儿贵. Patroon: 有点儿 + adjectief.
累 (lèi) = moe: 田 "veld" boven 糸 "draad". Oorspronkelijk "opstapelen"; vermoeidheid als opgehoopte inspanning. Ezelsbrug: eindeloos werken op het veld, draad na draad. Hetzelfde 累 in zin 43 (不太累) en zin 58 (你不累吗).
Valkuil: niet 一点儿累; 一点儿 staat achter het adjectief en betekent "een beetje meer" (zin 32: 好一点儿了). 有点儿 staat juist vooraan. 还是有点儿 + adjectief is een vaste, natuurlijke manier om een milde klacht te uiten.
你 (nǐ) = jij: 亻 + 尔, dat vroeger ook "jij" betekende. 可以 = kunnen, mogen: 可 "kunnen" + 以. Bij toestemming of mogelijkheid gebruik je 可以 + werkwoord; 能 is meer lichamelijk kunnen, 会 een aangeleerde vaardigheid.
De kern is 看一看: werkwoord + 一 + hetzelfde werkwoord. Dat maakt de handeling kort en licht — "even kijken". Ook 坐一坐, 试一试, 问一问. De 一 verliest in spreektaal vaak zijn toon (kàn yi kàn); de les schrijft kàn yī kàn.
外面 (wàimiàn) = buiten: 外 "buiten" (夕 avond + 卜 waarzeggen) + 面 "gezicht, oppervlak". Ook 外边 is goed; 外面 is de gewone spreektaalvorm. Zonder 的 achter het werkwoord: 看外面 = naar buiten kijken.
Valkuil: 可以 staat vóór het werkwoord, dus 你可以看一看外面, niet 你看可以外面. 看一看 is niet hetzelfde als 看一下: 一下 is een algemene "even"-markeerder, V一V zegt nadrukkelijker "een klein beetje". Hetzelfde patroon met 了 in zin 42 (看了看), en in zin 24 en 52.
公交车 = bus, letterlijk "openbaar-verkeer-voertuig": 公 "openbaar" (八 + 厶, niet privé), 交 "elkaar kruisen" (亠 + 父, gekruiste benen), 通 "doorlopen" (辶 + 甬), 车 "voertuig", oorspronkelijk een getekende kar. Ook 公交 of 公共汽车.
到 (dào) = aankomen: 至 "bereiken" + 刂 (klank). 了 na 到 is veranderingspartikel: de bus is nu bij de halte. Volgorde: werkwoord + 了 + voorwerp — 到了一个车站, niet 到一个车站了 (dat zou "het is een halte geworden" zijn).
车站 = 车 + 站, de "standplaats" van voertuigen: halte of station. 火车站 = treinstation, 地铁站 = metrostation. 一个: 个 is het algemene maatwoord; 一 wordt yí voor de vierde toon van 个. 有人 = 有 + 人, "er is iemand". 下车 = 下 "naar beneden" + 车, uitstappen; tegenover 上车 (zin 21).
Valkuil: gebruik 到, niet 来, voor aankomen; 来 is "komen" vanuit de spreker. 有人下车 heeft geen 了 nodig: de 了 bij 到 markeert de gebeurtenis al. Hetzelfde 到了 + 车站 in zin 50; 上车 in zin 21 en 到站 in zin 65.
一位 (yīwèi): 位 is een beleefd maatwoord voor personen, zoals in 一位先生, 一位奶奶 (zin 51), 一位老师. Beleefder en formeler dan 个. 先生 = meneer, letterlijk "eerder geboren": 先 "eerst" + 生 "geboren, leven"; vroeger ook "leraar" en "echtgenoot".
从 (cóng) = vanaf: twee 人 achter elkaar, de één volgt de ander — het beginpunt van een beweging. Patroon: 从 + plaats + werkwoord. 椅子上: 上 is een positiewoord achter het zelfstandig naamwoord, "op de stoel"; 从椅子上 = "vanaf de stoel".
站起来 = 站 "staan" + 起来 "omhoog". 起来 = 起 "oprijzen" (走 + 己) + 来 "komen": de beweging omhoog, naar de spreker toe. Hetzelfde 起来 in zin 56 (妹妹站起来) en zin 45 (笑了起来), waar het "beginnen te" betekent.
Valkuil: de omlijsting is 从 + plaats + 上 + werkwoord: 从椅子上站起来. Niet 从椅子里, want 里 is "in". Verwar 起来 niet met 下来: 站起来 is omhoog, 坐下来 (zin 44) omlaag. 一位 is beleefder dan 一个; bij ouderen zeg je 您 (zin 57).
对 (duì) = tegen, naar; van oorsprong "meten, kloppen" (又 hand + 寸 maat), vandaar "juist" en "gericht op". 对 + persoon + 说 is de standaardmanier voor "tegen iemand zeggen": 我对妹妹说. Bij 问 heb je geen 对 nodig: 我问妹妹 (zin 34: 问我).
现在 = nu: 现 (王 "jade" + 见 "zien", iets komt tevoorschijn) + 在 (才 + 土, je staat ergens). 现在 betekent ook "tegenwoordig". 可以 = kunnen/mogen; hier geen toestemming van buitenaf maar een constatering: het kan nu, de stoel is vrij.
De sleutel is 了 achteraan: 可以坐了. Geen verleden tijd maar een verandering van toestand — "van nu af aan kun je zitten". Vergelijk 可以走了 en 可以吃了. Patroon: 可以 + werkwoord + 了 = "het kan nu". Zonder 了 is het een algemene mogelijkheid.
Valkuil: 了 betekent hier niet "kon zitten"; het is "nu wel". Zeg niet 我说对妹妹; de volgorde is 对 + persoon + 说. Hetzelfde 对...说 in zin 57 (对奶奶说), de tegenhanger 跟...说 in zin 55. Het verschil 坐/坐下 in zin 44.
看了看 = werkwoord + 了 + werkwoord: een korte, afgeronde handeling in een verhaal — "even keek ze, en toen...". Het lijkt op 看一看 (zin 38), maar met 了 krijgt het een verleden, verhalend tintje. Ook 想了想, 试了试. De handeling is kort en vrijblijvend.
那 (nà) is hier geen "dat", maar een voegwoord: "dan, in dat geval". 那你呢 = "en jij dan?", een tegenvraag nadat de ander iets zei of deed. 呢 (ne) is het partikel van de tegenvraag. Patroon: onderwerp + 呢? = "en onderwerp?" Zo ook 我呢? en 奶奶呢?
Verschil met 吗: 吗 maakt van een mededeling een ja/nee-vraag (zin 6: 可以吗?), 呢 vraagt om een aanvulling of herhaalt de vraag voor een ander. In zin 25 (在哪儿坐呢?) verzacht 呢 een vraag met een vraagwoord. 问 = 门 + 口, met je mond bij de deur vragen.
Valkuil: 呢 is geen vraagteken dat je overal plakt; 你呢吗 bestaat niet. 看了看我 is "wierp een korte blik op mij", niet "keek me aan". In zin 24 (又看了看) en zin 52 (看了看椅子) komt hetzelfde patroon terug.
吧 (ba) is het partikel van het voorstel: het verzacht een gebiedende wijs of maakt er "zullen we / waarom niet" van. 你坐吧 = "ga jij maar zitten", vriendelijk, niet bevelend. Patroon: werkwoord + 吧. Met 我们 wordt het een voorstel: 我们走吧 (zin 14: 我们一起坐公交车吧).
不太累 = "niet al te moe". 太 = te; 不 + 太 + adjectief is een understatement: niet "ik ben niet moe" (我不累), maar "ik ben niet zó moe". Dat klinkt bescheiden en beleefd, precies wat je zegt als je je stoel afstaat. De les schrijft bù tài; voor de vierde toon van 太 wordt 不 vaak bú.
累 (lèi) = moe: 田 "veld" boven 糸 "draad"; oorspronkelijk "opstapelen", dus opgehoopte vermoeidheid. Hetzelfde karakter in zin 37 (有点儿累) en zin 58 (你不累吗?), waar zus en oma dezelfde beleefdheidsdans uitvoeren: de een biedt de stoel aan, de ander zegt dat het niet nodig is.
Valkuil: 吧 is geen vraagpartikel; je antwoordt er niet met ja/nee op. Verwar 不太 ("niet zo") niet met 太不 ("helemaal niet"): 太不累 is geen natuurlijk Chinees. 你坐吧 is een aanbod, geen bevel; de intonatie daalt. Zin 57 (您坐吧) is dezelfde constructie met 您.
她 (tā) = zij: 女 + 也 (klank). Het karakter bestaat pas sinds de jaren twintig; daarvoor deed 他 dienst voor hij én zij. 自己 = zelf: 自 is een neus (Chinezen wijzen naar hun neus voor "ik"), 己 = zichzelf. 自己的 + zelfstandig naamwoord = "zijn/haar eigen": 自己的新书.
坐下来 = 坐 "zitten" + 下 "naar beneden" + 来 "komen": de beweging van het gaan zitten, omlaag en naar de spreker toe. Spiegelbeeld van 站起来 (zin 40). 坐下 zonder 来 is "gaan zitten" (请坐); 坐下来 voegt beweging en neerkomen toe.
打开 = 打 "slaan, in beweging brengen" (扌 + 丁 klank) + 开 "open": een resultaatcomplement. 打 is de handeling, 开 het resultaat, samen "opendoen" — voor deuren, ramen, boeken, dozen en apparaten (打开电视). Merk op: deze zin heeft geen 了, want 下来 en 打开 geven de afronding al aan.
新书 = nieuw boek: 新 (斤 "bijl" + 木 "hout", vers gekapt hout) + 书. Het maatwoord is 本, zoals in zin 29 (两本新书): 一本书, 三本书. Valkuil: 自己的 verwijst naar het onderwerp, dus haar eigen boek. Het paar 站起来/坐下来 komt terug in zin 56 en 61.
妹妹 (mèimèi) is “jonger zusje”: 妹 = 女 “vrouw” + 未 (wèi), waarbij 未 vooral de klank draagt; 姐 (jiě) is dan de oudere zus. De verdubbeling 妹妹 maakt het woord zacht en familiaal, net als in 奶奶 en 爸爸. 看 “kijken” heeft boven zich een hand (手, geschreven als 龵) en onder zich het oog 目 — een hand boven de ogen om in de verte te turen; in 看书 betekent hetzelfde teken “lezen”.
一会儿 (yīhuìer) = “een tijdje”: 一 “één” + 会 “ogenblik” + 儿, de erhua-uitgang die het woord spreektalig maakt. Let op de toon: vóór een vierde toon klinkt 一 als yí, dus je hoort yíhuìr, ook al schrijft de pinyin hier yīhuìer. 笑了起来 is het hart van de zin: 笑 “lachen” + 起来, letterlijk “omhoog”, een complement dat het begin van de handeling aangeeft — “begon te lachen”.
De constructie V + 了 + tijdsduur betekent “iets een tijdje doen”: 看了一会儿 = “keek een tijdje”. Het partikel 了 staat direct na het werkwoord, de duur komt daarna; 起来 wordt niet door 了 gesplitst: 笑了起来, niet 起来了笑. Dezelfde duur na het werkwoord zie je in zin 20 (等了一会儿) en zin 59 (坐了一会儿). Voor Nederlandstaligen: “begon te lachen” is één gebeuren, geen “lachte naar boven”; 起来 is hier geen richting maar een begin.
她 is “zij”: 女 “vrouw” + 也 (yě), dat als klankdrager dient; 他, 她 en 它 klinken allemaal tā, alleen het schrift verschilt. 说 “zeggen” heeft links het spraakradicaal 讠 (de vereenvoudigde vorm van 言) en rechts 兑 (duì). 这 “dit” draagt het loopradicaal 辶, omdat het om een aanwijzing in de ruimte gaat; in het traditionele 這 zit nog een 言.
书 is “boek”, een teken waarvan de vereenvoudiging weinig van het oude beeld overlaat; 本 is oorspronkelijk “wortel” (木 “boom” met een streepje bij de voet) en werd daarna het maatwoord voor boeken: 这本书 = “dit exemplaar boek”. Je kunt niet zeggen 这个书; het maatwoord 本 hoort bij gebonden delen. 有意思 is letterlijk “betekenis hebben”: 有 “hebben” + 意思 “bedoeling, betekenis” → “interessant, de moeite waard”.
De zin is een topic-comment-zin: 这本书 staat vooraan als onderwerp, 真有意思 is wat je erover zegt. 真 + bijvoeglijk naamwoord = “echt, werkelijk”: 真好, 真好看. Merk op dat er geen 是 nodig is: bijvoeglijke naamwoorden hebben in het Chinees geen koppelwerkwoord. De dubbele punt en de aanhalingstekens zijn volle leestekens (: “ ”). In zin 9 komt hetzelfde maatwoord terug: 一本汉语书.
真 ken je al uit zin 46: “echt, werkelijk”, een versterker vóór het bijvoeglijk naamwoord. 好 is “goed”: 女 “vrouw” + 子 “kind” — een moeder en een kind, het klassieke beeld van “goed”. 看 is hetzelfde “kijken” als in 45, met de hand boven het oog.
好看 is geen “goed kijken” maar “goed om naar te kijken” = “mooi, iets dat er goed uitziet”. Het patroon 好 + werkwoord geeft “prettig om te ...”: 好吃 “lekker” (goed om te eten), 好听 “mooi om te horen”, 好玩 “leuk om te doen”. Zo bouw je zelf nieuwe woorden: 好 + 看/吃/听/玩. Merk op dat 好 hier niet “heel” betekent, maar “goed”.
De hele uitroep 真好看! heeft geen 很 en geen 是: 真 doet het werk van de versterking. In zin 9 zegt de ik-figuur over haar eigen boek 很好看 — daar is 很 de neutrale versterker, hier is 真 veel enthousiaster. Voor Nederlandstaligen is de valkuil dat je 好看 als “goed lezen” leest; het gaat om de blik, om hoe iets eruitziet. Gebruik het voor mensen, kleding, boeken en landschappen, niet voor smaak (dat is 好吃).
我 “ik” is oorspronkelijk een afbeelding van een wapen (戈, een hellebaard) en werd later voor “ik” gebruikt; je ziet dat wapen nog in het teken. 你 “jij” = 亻 “mens” + 尔 (ěr), een klankdrager. 说 “zeggen” heeft het spraakradicaal 讠, zoals in 46. 高 “hoog” en 兴 “opkomst, bloei” geven samen 高兴: “in hoger sfeer” = “blij”.
Belangrijk: 高兴 is een bijvoeglijk naamwoord, geen werkwoord. “Ik ben blij” is 我很高兴, niet 我是高兴. 就 is het scharnier tussen voorwaarde en gevolg: “als A, dan B”. In 你高兴就好 staat achter 就 alleen 好: “als jij blij bent, is het goed” — een vriendelijke formule die zegt dat jouw plezier voorgaat.
Patroon: [voorwaarde] + 就 + [gevolg]. Je kunt het zelf maken: 你喜欢就买 “als je het leuk vindt, koop het dan”, 下雨就不去 “als het regent, gaan we niet”. In zin 7 komt 就 al voor (就买两本吧) en in zin 53 (就不看书了), daar als “dan, meteen”. Voor Nederlandstaligen: 就 valt weg in de vertaling, maar in het Chinees markeert het juist de logische stap; zonder 就 klinkt de zin losser.
再 is “opnieuw, nog een keer”, en het teken heeft geen doorzichtige componenten meer; leer het als één blok. Het verschil met 又 is cruciaal: 再 kijkt vooruit (nog eens, vanaf nu), 又 kijkt achteruit (alweer, wat al gebeurd is). 看 “kijken, lezen” komt uit 45, met de hand boven het oog. 一会儿 “een tijdje” komt uit 45: 一 + 会 + 儿.
De constructie is 再 + werkwoord + tijdsduur: 再看一会儿 = “lees nog een tijdje verder”. Het is een vriendelijke aansporing, bijna een voorstel. Vergelijk 再坐一会儿 “blijf nog even zitten” en 再说一遍 “zeg het nog eens”. De tijdsduur staat achter het werkwoord, niet ervoor: 一会儿再看 zou “over een tijdje kijken” betekenen.
In zin 50 staat 又: 公交车又到了一个车站 — daar is de bus alweer aangekomen, dus een herhaling in het verleden. Hier is 再 een herhaling die nog moet komen. Voor Nederlandstaligen is dit één woord (“weer”), maar in het Chinees zijn het twee verschillende woorden; wie ze verwisselt, zegt iets over de verkeerde tijdlijn. Let ook op de erhua: 一会儿 klinkt als één woord, niet als 一 + 会 + 儿.
公 “openbaar” = 八 “verdelen” boven 厶 “privé”: wat eerst privé was, wordt verdeeld en dus openbaar — een klassieke analyse van het teken. 交 toont een figuur met gekruiste benen: “kruisen, uitwisselen”, zoals in 交通 “verkeer”. 车 is een wagen met wielen, van boven gezien; in het vereenvoudigde schrift bleven de assen over. 公交车 is dus “openbaar-vervoervoertuig” = bus.
又 = “alweer, opnieuw”, maar alleen voor wat al gebeurd is; in 49 zagen we 再 voor de toekomst. 到 “aankomen” = 至 “aankomen” + 刂, waarbij 刀 (dāo) als klankdrager diende. 了 na het werkwoord maakt van de aankomst een nieuwe stand van zaken: de bus is nu aangekomen. 车站 = 车 “voertuig” + 站 “staan, halte”; 站 heeft 立 “staan” en 占 (zhàn) als klank. Een 车站 is dus de plek waar de bus stopt en mensen staan te wachten.
Patroon: 又 + werkwoord + 了 = “alweer”. 又下雨了 “het regent alweer”, 他又迟到了 “hij is alweer te laat”. 个 is het algemene maatwoord: 一个车站 = “een halte”. In zin 39 staat bijna dezelfde zin (公交车到了一个车站), daar zonder 又; in zin 65 komt 车到站了 terug. Voor Nederlandstaligen: gebruik niet 再 voor iets dat al gebeurd is, en laat 了 niet weg — zonder 了 is het een kale mededeling zonder “nu”.
位 is een beleefd maatwoord voor personen: 亻 “mens” + 立 “staan”, iemand op zijn plaats. Je zegt 一位奶奶, niet 一个奶奶, als je respect wilt uitdrukken; voor jezelf gebruik je 位 niet. 奶奶 = “oma aan vaderskant”: 女 “vrouw” + 乃 (nǎi), dat vooral de klank draagt; de verdubbeling maakt het woord warm en kinderlijk. De oma aan moederskant heet 外婆 of 姥姥.
拿 “pakken, vasthouden” = 合 “samenbrengen” boven 手 “hand”: je hand sluit zich om iets. 着 is het duratieve partikel: de handeling is bezig en blijft duren — 拿着 = “heeft vast, houdt vast”. Dat is iets anders dan 了, dat een afgeronde handeling markeert. 大 is een mens met gespreide armen: “groot”. 包 “tas” toont 勹 “omhullen” rond 巳, oorspronkelijk een ongeboren kind in de baarmoeder: “omhulsel, bundel”.
De zin is een reeks werkwoorden: 拿着一个大包 + 上了车, “met een grote tas stapte ze in”. Patroon: V1 + 着 + voorwerp + V2. 上 “op” is hier “instappen”: 上车, tegenover 下车 “uitstappen”. Merk op dat 了 pas bij 上 staat, niet bij 拿: eerst het vasthouden (achtergrond), dan de afgeronde stap (verhaal). In zin 40 staat 一位先生, in zin 21 上了车 — hetzelfde patroon. Voor Nederlandstaligen: één 了 per werkwoordgroep is genoeg; 拿着了 zou “nu vastgepakt” betekenen.
站 “staan” = 立 “staan” + 占 (zhàn) als klank; in 车站 (zin 50) is het “halte”. 在 is hier geen “zijn” maar een resultaatcomplement: 站在 = “staan op/aan”. 我们 “wij” = 我 + 们, de meervoudsuitgang met 亻 en 门. 旁边 “naast” = 旁 “zijkant” + 边 “rand”, waarin 边 het loopradicaal 辶 heeft: de rand waar je langs loopt.
看了看 is de kern van de zin: werkwoord + 了 + hetzelfde werkwoord = “even kijken, een vluchtige blik”. Het is de spreektaalvorm van 看一看 (zin 38) en drukt een korte, lichte handeling uit. Je kunt het met veel werkwoorden maken: 想了想 “dacht even na”, 试了试 “probeerde het even”. 椅子 “stoel” = 木 “hout” + 奇 (qí) als klank + 子, de uitgang voor zelfstandige naamwoorden die je ook in 桌子 en 杯子 ziet.
Patroon: werkwoord + 在 + plaats. 我住在北京 “ik woon in Peking”, 书放在桌子上 “het boek ligt op tafel”. De plaats komt dus na het werkwoord, niet ervoor. In zin 24 staat bijna dezelfde zin: 妹妹走到我旁边,又看了看; daar is het 走到 in plaats van 站在. Voor Nederlandstaligen: 在旁边 zou “ernaast zijn” zijn, maar 站在...旁边 is “ernaast staan”; de plaatsbepaling plakt aan het werkwoord vast.
看见 “zien” is 看 “kijken” + 见 “waarnemen”: een resultaatcomplement. 见 is in het traditionele schrift 見: een oog 目 op benen 儿, “het oog gaat naar buiten en ziet”. Het verschil met 看 is precies het verschil tussen kijken en zien: 我看书 “ik lees”, 我看见他 “ik zie hem”. 奶奶 “oma” komt uit 51.
就 is hier “dan, meteen”: het tweede werkwoord volgt als gevolg op het eerste. 不...了 is de constructie voor “niet meer”: 不看书了 = “leest niet meer, is gestopt met lezen”. De 了 staat helemaal achteraan en markeert de verandering van toestand, niet de voltooiing van het lezen. Vergelijk 他不来了 “hij komt niet meer” en 天不冷了 “het is niet meer koud”.
Patroon: [gebeurtenis] + 就 + [gevolg] + 了. In zin 48 zagen we 就 als “dan” in 你高兴就好; hier is het een echte opeenvolging in de tijd. Merk op dat 看书 geen maatwoord nodig heeft: het gaat om de bezigheid, niet om een exemplaar. Voor Nederlandstaligen: “stoppen met lezen” vertaal je niet met 停止, maar met 不...了; en 不 hoort vóór 看, niet vóór 书. In zin 59 komt 坐了一会儿 terug, in zin 21 上了车.
问 “vragen” = 门 “deur” + 口 “mond”: een mond bij de deur, iemand aanspreken om iets te weten te komen. 我 “ik” is hetzelfde teken als in 48; 她问我 is de volgorde “zij vraagt mij”, dus eerst de persoon aan wie je iets vraagt, dan de vraag. 可以 “kunnen, mogen” = 可 (kě) “kunnen” + 以 (yǐ) “met, door middel van”.
让 “laten, toestaan” = 讠 “spraak” + 上 “omhoog”: je spreekt en geeft zo iemand ruimte — “toestaan”. 奶奶 “oma” uit 51. 坐 “zitten” is een mooi beeld: twee mensen (人) op de aarde (土), dus “op de grond zitten”. 吗 is het vraagpartikel dat je achter een mededeling zet om er een ja/nee-vraag van te maken.
Patroon: 可以 + werkwoord + 吗? = “mag ik ...?”. Met 让 wordt het causatief: 我可以让奶奶坐吗 = “mag ik oma laten zitten?”, dus: mag ik mijn stoel aan oma geven? In zin 6 staat dezelfde constructie: 两本都买,可以吗? — daar is 可以 het losse werkwoord in de vraag. Voor Nederlandstaligen: 可以 vraagt om toestemming, 能 gaat over kunnen, 会 over een aangeleerde vaardigheid; en 让 + persoon + werkwoord is “iemand iets laten doen”, niet “samen met iemand”.
说 “zeggen” komt uit 46, met het spraakradicaal 讠. 可以 is hetzelfde woord als in 54, maar hier is het een kort antwoord: op de vraag 可以吗? antwoord je met 可以, “ja, dat mag”. 你 “jij” komt uit 48. 跟 “met, volgen” = 足 “voet” + 艮 (gèn): met je voeten achter iemand aan, dus “volgen” en vandaar “met”.
奶奶 “oma” uit 51. De constructie 跟 + persoon + 说 betekent “tegen iemand praten, het tegen iemand zeggen”: 你跟奶奶说吧 = “zeg het maar tegen oma”. Merk op dat 跟 hier een voorzetsel is, geen werkwoord “volgen”; in zin 21 is dat laatste wel het geval: 跟着大家一起上了车. 吧 maakt van de imperatief een zacht voorstel of aansporing, ongeveer “maar gerust”.
Patroon: 跟 + persoon + werkwoord. 我跟你说 “ik zeg het je”, 你跟他说吧 “zeg het hem maar”. In zin 57 zegt de zus hetzelfde met 对: 对奶奶说 — 对 benadrukt de richting (“tegen”), 跟 de omgang (“met”). Voor Nederlandstaligen: 跟...说 is niet “met iemand praten” in de zin van een gesprek; het is gewoon “het tegen iemand zeggen”. Let ook op de toon van 跟 (gēn, vlak) en op 吧, dat de zin beleefd houdt zonder 请.
妹 = jonger zusje: links staat 女 'vrouw', rechts 未 (wèi), dat 'nog niet' betekent en hier vooral de klank aangeeft. Als mnemonic: het meisje dat nog niet volwassen is. 妹妹 verdubbelt het teken, zoals Chinees graag doet bij familie: 姐姐 (oudere zus), 弟弟 (jongere broer), 哥哥 (oudere broer). De tweede lettergreep is toonloos: mèimei.
站 = staan: 立 'rechtop staan' met 占 (zhàn) als klank. 起 = omhoogkomen, met 走 'lopen' als radicaal en 己 eronder. 来 = komen; het was oorspronkelijk een tekening van een korenaar en kreeg later de betekenis 'komen'. Samen vormen 起 en 来 het richtingscomplement 起来: 站 + 起来 = overeind komen, gaan staan. Zo ook 笑起来 (beginnen te lachen) en 想起来 (zich herinneren).
De volgorde is onderwerp + werkwoord + complement: 妹妹站起来. 站 alleen is 'staan' als toestand, 站起来 is 'gaan staan' als beweging. In zin 60 zie je 站着 (weer de toestand) en in zin 61 het tegengestelde 坐下. Valkuil: vertaal 起来 niet letterlijk als 'opkomen'; het is een vast complement. De komma betekent dat de zin doorloopt: het vervolg komt in zin 57.
对 = tegen, naar iemand toe; in het vereenvoudigde teken zie je 又 (hand) en 寸 (hand met pols, 'maat'). Het betekent ook 'juist': 你说得对 = je hebt gelijk. 奶 = 女 'vrouw' + 乃 (nǎi) als klank; 奶奶 is oma van vaderskant, 外婆 die van moederskant. 说 = zeggen: 讠 (spraakradicaal) + 兑 (duì) als klank.
您 = beleefd 'u': 你 met 心 'hart' eronder, dus 'u in mijn hart'. Een standaard meervoud 您们 bestaat niet; zeg 您几位 of 你们. 坐 = zitten: twee mensen (人) op de grond (土). Let op 坐 (werkwoord) tegenover 座 (zelfstandig naamwoord, 'zitplaats'). 吧 = 口 + 巴 (ba), een partikel dat een voorstel of verzoek zachter maakt.
Patroon: 对 + persoon + 说 = tegen iemand zeggen. Met 跟 (zin 65) zeg je ongeveer hetzelfde, maar 对 richt de aandacht op de persoon, 跟 klinkt meer 'samen met'. 您坐吧 is een vriendelijk aanbod aan een oudere; zonder 吧 klinkt 您坐 als een bevel. Valkuil: lees 对 hier niet als 'juist'. De aanhalingstekens horen bij de gesproken woorden.
你 = jij, de gewone vorm; 您 (zin 57) is de beleefde vorm voor ouderen. 不 = niet, met de vierde toon (bù). 累 = moe: 田 (veld) boven 糸 (zijden draad). Als mnemonic: je werkt je op het veld tot de draden versleten zijn. Het teken betekende oorspronkelijk 'opstapelen, binden'; 'moe' is de uitgebreide betekenis.
吗 = vraagpartikel: 口 (mond) + 马 (mǎ) als klank. Je zet het achter een mededeling en krijgt een ja/nee-vraag: 你不累吗? Het antwoord herhaalt het werkwoord: 不累 (nee, niet moe) of 累 (ja, moe). 吧 komt uit zin 57 en verzacht ook hier het aanbod: 你坐吧.
Let op de negatieve vraag: 'ben je niet moe?' bevat in het Nederlands een impliciete verwachting, in het Chinees is het een gewone, bezorgde vraag. Antwoord met het feit, niet met 'ja/nee': 不累 betekent 'ik ben niet moe'. In de spraak klinkt 不 hier als bú, omdat 累 de vierde toon heeft (toon-sandhi). In zin 59 zegt 妹妹 waarom ze niet moe is.
已 = al: let op het verschil met 己 (zelf) en 巳 (zesde aardtak); 已 is halfopen. 经 heeft 纟 (zijde) als radicaal en betekende oorspronkelijk 'weven, de schering'; samen met 已 vormt het het vaste bijwoord 已经: 'al'. Het staat vóór het werkwoord, nooit achteraan.
坐 + 了 + 一会儿: 了 na het werkwoord markeert een afgeronde handeling, 一会儿 is 'een tijdje'. 会儿 hoort bij 会 'ogenblik' met de noordelijke 儿-uitgang; het is geen 'kunnen'. De hele zin zegt: ik heb al een tijdje gezeten.
De wikkel is 已经 + werkwoord + 了: 我已经坐了. Vergelijk met zin 60, waar 您也坐一会儿 staat zonder 了: daar is het een aanbod om te gaan zitten, hier is het een afgeronde handeling. Valkuil: Nederlands gebruikt de voltooide tijd, Chinees niet automatisch; 了 is geen 'heb'. De 一 in 一会儿 klinkt als yí vóór de vierde toon.
也 = ook. Het is een functiewoord zonder herkenbaar beeld; het staat altijd vóór het werkwoord of bijwoord en nooit vooraan in de zin. 可以 = kunnen, mogen: 可 draagt 'kunnen', 以 is een oud functiewoord; samen is het een vast hulpwerkwoord. Het gaat om toestemming of mogelijkheid, niet om een aangeleerde vaardigheid (dat is 会) of om lichamelijk kunnen (能).
站 ken je uit zin 56. Hier krijgt het 着 (zhe, toonloos) achter zich: 站着 = staan, in die houding blijven. 着 is het duratieve partikel: het legt een toestand vast die voortduurt. Net zo 坐着 (zitten), 开着 (open staan) en 拿着 (vasthouden). In zin 66 komt 着 terug in 笑着说, daar als 'al lachend'.
De constructie is 也 + werkwoord: 您也坐一会儿. Merk het verschil: 站起来 (zin 56) is een beweging omhoog, 站着 is de toestand daarna. Valkuil: 我可以站 is grammaticaal 'ik kan staan', maar 我可以站着 maakt duidelijk dat je blijft staan terwijl de ander zit. De 一 in 一会儿 klinkt hier als yí door toon-sandhi vóór de vierde toon.
笑 = lachen: 竹 (bamboe) boven 夭; de oude uitleg van het beeld is omstreden, dus houd het bij de delen. 了 na 笑 is het partikel van verandering: niet 'zij lachte' als tijdsvorm, maar 'zij begon te lachen, er kwam een lach'. Bij een werkwoord zonder object staat 了 vaak direct achter het werkwoord.
坐 + 下 = gaan zitten; 下 is het richtingscomplement 'naar beneden'. Daarna volgt 来: 坐下来 = gaan zitten, met 来 als beweging naar de spreker toe. In 坐下来说 koppelt 来 de eerste handeling af en pas daarna komt 说: zij ging zitten en zei. Zo werkt het ook in 站起来说 en 走过来说.
谢谢 = dank je: 讠 (woorden) + 身 (lichaam) + 寸 (kleine maat, gebaar). Je kunt 谢谢你 zeggen of alleen 谢谢; met 你 erbij is het iets persoonlijker. De 了 in deze zin is een andere dan in zin 59: daar een afgeronde handeling na het werkwoord, hier een verandering van toestand. Valkuil: 谢谢 zegt men ook voor een klein gebaar; het is geen zwaar woord.
问 = vragen: 门 (deur) met 口 (mond) erin; je staat met je mond aan de deur te vragen. 你们 = jullie: 你 + 们, en 们 (亻 + 门 als klank) maakt mensen meervoudig. Het werkt bij personen: 我们, 你们, 他们, 她们; niet bij dingen.
要 = willen, van plan zijn; het teken was oorspronkelijk 'middel, taille' en werd later geleend voor 'willen'. 要 + werkwoord geeft een plan of een eis, soms wat direct. 去 = gaan (土 boven 厶). 哪里 = waar: 哪 (口 + 那 'dat') betekent 'welke', 里 (田 + 土) 'binnen'.
Het vraagwoord staat op de plaats van het antwoord: 你们要去哪里? Geen 吗 en geen omkering. 哪里 is standaardtaal; in het noorden zegt men vaker 哪儿. 要 is sterker dan 想 'willen, graag willen'; voor een vriendelijke vraag is 想去哪里 zachter. Het antwoord komt in zin 63: 我们回家.
回 = terugkeren: 囗 (omheining) met 口 erin; oorspronkelijk een draaikolk, vandaar 'ronddraaien, terug'. 家 = huis: 宀 (dak) boven 豕 (varken), het varken onder het dak was de oude kern van een huishouden. Samen is 回家 een werkwoord-objectcombinatie: 'naar huis gaan'. Je zegt niet 去家.
快要…了 = op het punt staan te: 快 'snel' + 要 'willen/zullen', met 了 aan het einde. Het is een vaste wikkel: 快要 + werkwoord + 了. 到 = aankomen: 至 (pijl die de grond raakt) + 刂. 快要到了 = 'we zijn er bijna', niet 'we zijn er'. Varianten zijn 就要…了 en 要…了; bij een concreet toekomstig tijdstip gebruik je 就要 (明天就要到了), niet 快要.
Deze zin is het antwoord op de vraag van oma in zin 62. De 了 zit hier op het einde van de zin en markeert een nieuwe stand van zaken: de aankomst is nabij. In zin 59 stond 了 direct na het werkwoord voor een afgeronde handeling; dat is een andere functie. In zin 64 herhaalt oma het patroon met 也 ernaast.
也 = ook, en het staat vóór 快要: 我也快要到了. In het Chinees mag 也 niet vooraan de zin staan zoals 'ook' in het Nederlands soms wel; het hoort bij het gezegde. 我 is hier enkelvoud: oma spreekt over haar eigen halte, terwijl 我们 in zin 63 over de hele groep ging.
Het patroon 快要…了 uit zin 63 komt terug, nu met 也 ertussen: 也 + 快要 + werkwoord + 了. 到 = aankomen, 了 = de nieuwe stand van zaken. De betekenis is 'ik ben er ook bijna', niet 'ik ben er al'.
In een busgesprek is dit een vriendelijke aansluiting: de een zegt 'wij zijn er bijna', de ander 'ik ook'. Let op de plek van 也: 我快也要到了 is fout. 也 verschilt van 还 ('nog, ook nog') en van 都 ('allemaal'). In zin 65 komt de bus aan bij de halte; daar is 到 geen 'bijna' meer maar 'aangekomen'.
车 = voertuig: een oude tekening van een kar van bovenaf, met wiel en as. In deze les is 车 de bus, 公交车. 到 = aankomen (至, de pijl die de grond raakt, + 刂). 站 ken je uit zin 56 als 'staan'; hier is het een zelfstandig naamwoord: halte, station. Hetzelfde teken, andere woordsoort.
到站 = bij de halte aankomen, een werkwoord met een object. 了 op het einde meldt de nieuwe situatie: de bus is er nu. 跟 = met, volgen: 足 (voet) + 艮; 跟 + persoon + 说 = tegen iemand zeggen. 我们 is de meervoudsvorm van 我 met 们, zoals in zin 62. 再见 = tot ziens: 再 'opnieuw' + 见 'zien'.
De volgorde is 我们 + 跟奶奶 + 说再见: de bepaling met 跟 staat vóór het werkwoord. 跟 lijkt op 对 uit zin 57, maar 跟 betekent 'samen met', terwijl 对 zich tot iemand richt. Valkuil: 说再见跟奶奶 is Nederlandse woordorde en klinkt fout. 站 hier vertalen als 'staan' levert een onbegrijpelijke zin op.
笑 = lachen: 竹 (bamboe) boven 夭; het oude beeld is niet zeker, maar het teken is duidelijk. 着 (zhe) ken je uit zin 60; hier koppelt het twee werkwoorden: 笑 + 着 + 说 = al lachend zeggen. Het eerste werkwoord beschrijft de manier waarop het tweede gebeurt. Zo ook 站着说 (staand zeggen) en 看着我说 (kijkend naar mij zeggen).
今天 = vandaag: 今 'nu' + 天 'dag, hemel'. 真 = echt, werkelijk; als bijwoord vóór een bijvoeglijk naamwoord betekent het 'erg, echt': 真好, 真高兴. 高 = hoog (een oud beeld van een hoog gebouw), 兴 = opkomen, bloeien; samen 高兴 = blij, in opperbeste stemming.
Patroon: 真 + bijvoeglijk naamwoord, zonder 是: 今天真高兴! Let op: 高兴 zegt iets over hoe iemand zich voelt; 'leuk, vermakelijk' is 好玩. Valkuil: 真的 = 'echt waar', met 的; 真 alleen is hier een versterking. Deze slotzin verwijst terug naar 着 in zin 60 en naar 笑 in zin 61.